صنع بالتّقى الزّكى عثمان » ، « 1 » بين او و آب جدايى بيندازيد ؛ به طورى كه نتواند قطره‌اى آب بردارد ؛ كما اين كه آنها همين رفتار را با عثمان كردند . او همچنين در نامه‌اى به ابن سعد نوشته : « شنيده‌ام كه حسين و اصحابش دسترسى به آب داشته و چاههايى كنده‌اند . هنگامى كه نامه به دستت رسيد ، آنها را حتى الامكان از كندن چاه محروم كرده و با سختگيرى تمام اجازه بهره‌بردارى از آب فرات را به آنان نده » . « 2 » در طى روزهاى آخر ، امام چند ملاقات محرمانه با ابن سعد داشت و سعى كرد تا او را منصرف كند . اما ابن سعد بر طبق روايات تاريخى نتوانست از حكومت رى چشم‌پوشى كند . رابطهء نسبى شمر با مادر عباس بن على عليه السّلام موجب شد تا امان نامه‌اى از ابن زياد براى او و ديگر برادرانش بگيرد . اما آنها حاضر نشدند تا امام حسين عليه السّلام را تنها بگذارند . « 3 » در مواردى ديگر ، امانى براى على اكبر ذكر شده كه او نيز در ارتباط با مادرش بوده است . اما على اكبر گفت : « أما و الله لقرابة رسول الله صلّى اللّه عليه و آله كانت أولى أن ترعى من قرابة أبى سفيان » « 4 » ، رعايت قرابت با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله برتر از قرابت با ابو سفيان است . سپاه ابن زياد همان عصر تاسوعا قصد حمله داشت ؛ اما با درخواست امام داير بر موكول كردن درگيرى به فرداى آن روز موافقت شد . در آن شب امام براى اصحاب خويش سخن گفته و به آنها فرمود كه او بيعت خود را از عهدهء آنها بر داشته و مىتوانند بروند و حتى بعضى از افراد خانواده او را نيز همراه خويش ببرند ؛ اما اصحاب

--> ( 1 ) . اين دستور بعد از گذشت سه روز از ورود امام بوده است ، نك : اخبار الطوال ، ص 255 ؛ انساب الاشراف ، ج 4 ، ص 180 ، آنچه ابن زياد در مورد عثمان آورده است ، صحيح نيست ؛ زيرا در مقابل فشارى كه مخالفين عثمان بر او وارد كردند ، اين امام على عليه السّلام بود كه آب براى او فرستاد . پيش از اين در اين باره سخن گفتيم . ( 2 ) . الفتوح ، ج 5 ، ص 162 ؛ تاريخ الطبرى ، ج 4 ، ص 311 ، اشاره به چاه مىتواند پاسخ به اعتراض گروهى باشد كه گفته بودند سرزمين كربلا با كندن دو يا سه متر آب دارد و نيازى به فرات نيست . لذا تشنگى هم نبوده است . واضح است كه حتى سپاه ابن زياد تا اين اندازه سختگير بودند كه اجازهء كندن چاه را نمىدادند . در عين حال اين درست است كه تا يكى - دو روز قبل از عاشورا سپاه امام چند مرتبه با نبرد توانستند از فرات آب ببرند . ( 3 ) . انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 184 ؛ الفتوح ، ج 5 ، ص 168 ( 4 ) . ترجمة الامام الحسين عليه السّلام ، ص 182